De aarde is niet rond
Wat bepaalt dat iets waar is?
Het is voor ons onvoorstelbaar dat we ooit zullen denken dat de wereld niet rond is. Terwijl we een tijdje geleden geloofden dat de aarde plat was.
Wij denken nu dat we voor altijd zullen geloven dat de aarde rond is. Maar dat is niet zo. Bijvoorbeeld:
- De wereld is in elk geval niet perfect rond: aan de buitenkant bevinden zich punten (bergen) en dalen (oceanen).
- Er bestaat niet zoiets als ‘rond’: lege lucht bestaat ook uit moleculen. Alles bestaat uit laagjes energie en alles zit aan elkaar vast.
Ik heb natuurlijk geen idee: vermoedelijk is de wereld rond. Daar gaat het nu even niet om.
Of iets waar is, hangt af van wat je kunt zien. Met de kennis van nu denken we dat de aarde rond is. Maar vroeger konden mensen niet zo ver kijken, en dachten ze dat de aarde plat was – een logische conclusie als je niet verder kunt kijken dan de horizon.
Wij denken nu dat we alles zien, maar dat is niet zo. We hebben bijvoorbeeld nog lang niet alle sterren en planeten waargenomen.
Ons zicht is dus ook nu nog beperkt.
Waarom dit belangrijk is
Of iets objectief waar is, hangt af van wat je kunt observeren. En omdat je niet weet wat je niet ziet, is waarheid altijd beperkt tot wat je wél weet.
Heb je je weleens afgevraagd waarom Einstein dacht wat hij dacht? En waarom we nu weer in andere dingen geloven? Je zou je bijvoorbeeld kunnen afvragen: wij hebben invloed op de natuur. Waarom zouden we dan geen invloed hebben op de natuurwetten? De natuur gedraagt zich nu al anders door ons gedrag.
We hebben maar één mogelijkheid: we trekken conclusies op basis van wat we nu kunnen zien. We roeien met de riemen die we hebben.
Waar het me vooral om gaat
Het is te makkelijk om sommige dingen af te doen als ‘dom’. In vergelijking met toekomstige generaties zijn wij nu ook ‘dom’. Voel jij je dom?
Omgekeerd was de conclusie dat er een hogere macht bestond destijds ook logisch. Met de informatie die men toen had, was dat de juiste redenering.
De evolutietheorie is een ander voorbeeld: op basis van observaties binnen een bepaald veld is het een indrukwekkende vondst. Maar dat betekent niet dat álle veranderingen op deze manier verlopen. De theorie geldt alleen voor datgene wat we kunnen observeren. De theorie houdt geen rekening met dingen die we niet kunnen zien. Je kunt bijvoorbeeld niet waarnemen dat sommige mensen geen kinderen willen en daardoor de loop van de evolutie beïnvloeden. De conclusie dat mensen die geen kinderen willen uiteindelijk uitsterven (en dat dat ook evolutie is), is veel te kort door de bocht. Het werkt niet automatisch twee kanten op.
Het onderscheid tussen wat we wel en niet kunnen observeren is heel belangrijk: onze kennis is beperkt, en dat is juist positief. Dit betekent namelijk dat er altijd nieuwe dingen te ontdekken zijn en dat de waarheid die je kent beperkt is tot jouw kleine leefwereld.
Kijk daarom ook eens naar de wereld van anderen en leer van hen.
A Truth Is Limited to a Small World
What determines that something is true?
It is unimaginable for us to ever think that the world is not round. Yet, some time ago, people believed that the Earth was flat.
We now think that we will always believe the Earth is round. But that is not necessarily true. For example:
- The world is not perfectly round: its surface has peaks (mountains) and valleys (oceans).
- There is no such thing as ‘round’: empty air also consists of molecules. Everything is made up of layers of energy, and everything is connected.
Of course, I have no certainty: presumably, the world is round. But that is not the point.
Whether something is true depends on what you can see. With the knowledge we have today, we believe the Earth is round. But in the past, people couldn’t see that far, and so they concluded the Earth was flat—a logical assumption when your vision is limited.
We now think we can see everything, but that is not the case. For example, we have not yet observed all the stars and planets. Our perception remains limited even today.
- The conclusions we draw depend on what we can observe.
- We don’t know what we don’t know.
Why This Matters
Whether something is objectively true depends on what you can observe. And because you don’t know what you cannot see, truth is always limited to what you do know.
Have you ever wondered why Einstein thought the way he did? And why we now believe in quantum mechanics?
For example, you might ask: we influence nature, so why wouldn’t we also influence the laws of nature? Nature is already behaving differently due to our actions.
We have only one option: we draw conclusions based on what we can see now. We make do with the tools we have.
What I’m Really Trying to Say
It is too easy to dismiss certain ideas as ‘stupid.’ Compared to future generations, we are also ‘stupid’ now. Do you feel stupid?
Conversely, the conclusion that a higher power existed was also logical in the past. Given the knowledge available at the time, it was the right assumption.
The theory of evolution is another example: based on observations in a specific field, it is an incredible discovery. But that does not mean that all changes occur in this way. The theory only applies to things we can observe. The theory does not take into account things we cannot see. For example, you cannot directly observe that some people choose not to have children, thereby influencing the course of evolution. The conclusion that people who do not want children will eventually die out is far too simplistic. Evolution does not automatically work both ways.
The distinction between what we can and cannot observe is crucial: our knowledge is limited, and that is actually a good thing. This means that there are always new things to discover and that the truths we hold are confined to our small personal world.
So, take a look at the world through someone else’s eyes and learn from them.
Lekker veel slechte dingen meemaken
Sommige kinderen lijken zich altijd in de nesten te werken.
Maar is dat wel zo’n slecht idee?
Het enige waar het leven om draait, is zoveel mogelijk ervaringen verzamelen.
Je wilt ook veel negatieve ervaringen en die ten volle beleven.
Zo leer je het meeste.
Ik heb lekker veel slechte en vervelende dingen meegemaakt. Ook veel goede, hoor.
Maar daarom weet ik nu zo veel.
Ik kom ook weleens mensen tegen die nog nooit wat hebben meegemaakt – die zijn er slechter aan toe.
Going Through Lots of Bad Experiences
Some kids always seem to get themselves into trouble.
But is that really such a bad thing?
The only thing life is about is collecting as many experiences as possible.
You also want plenty of negative experiences and to fully embrace them.
That’s how you learn the most.
I’ve been through plenty of bad and unpleasant things. Lots of good ones too, of course.
But that’s why I know so much now.
I also sometimes meet people who have never experienced anything – they’re worse off.